Sinds bijna twee jaar is het mogelijk om via een eenvoudige melding een tijdelijke zorgwoning te creëren in een bijgebouw bij een bestaande woning of in een afzonderlijke unit in de tuin. De beperking in de tijd die het decreet daar nu bij voorziet (3 jaar, één keer verlengbaar met 3 jaar), houdt veel geïnteresseerden echter tegen om te investeren in deze vorm van nabije zorg. Vlaams parlementslid Katrien Schryvers pleit er daarom voor om mantelzorgers en zorgbehoevenden de garantie te geven om de zorgwoning ook na zes jaar te kunnen behouden als de zorgsituatie langer duurt. In zo’n gevallen moeten mensen de zekerheid kunnen krijgen dat de zorgwoning kan blijven, en dit zolang de zorgsituatie blijft bestaan. Daarnaast wil het parlementslid ook een tussenkomst in huur voorzien voor een mobiele mantelzorgwoning voor mensen met een beperkt inkomen. Op die manier willen we deze vorm van nabije zorg voor meer mensen mogelijk maken.
Tot augustus 2021 was het enkel mogelijk om een zorgwoning te creëren als ondergeschikte wooneenheid in een bestaande woning. Niet in elke woning is het echter mogelijk om een zorgwoning te maken, bijvoorbeeld omdat een zorgnood zich plots voordoet en de tijd of de ruimte voor een verbouwing er niet is. Soms leent een leegstaande garage zich daar wel toe of is er plek in de tuin om een tijdelijke constructie te plaatsen. Vanuit die optiek drong Vlaams parlementslid Katrien Schryvers erop aan om ook een regeling uit te werken voor zo’n soort zorgwoningen. Vanaf 16 augustus 2021 werd het dan mogelijk om zonder vergunning, maar na een eenvoudige melding, een tijdelijke zorgwoning te creëren in een bijgebouw of in een afzonderlijke, verplaatsbare unit in de tuin. Eind 2022 waren er zo al 72 zorgwoningen gemeld. 7 daarvan ontving het Omgevingsloket in 2021, in 2022 liep het aantal al op tot 65, goed voor 13,3% van de in totaal 490 meldingen van zorgwoningen datzelfde jaar.
Maximum zes jaar
“Momenteel stelt de regelgeving dat de plaatsing van zo’n zorgwoning bij een bestaande woning via een melding beperkt is tot maximaal drie jaar, eenmalig verlengbaar met drie jaar”, legt Schryvers uit, “In een aantal gevallen zal de zorgsituatie echter na zes jaar nog altijd bestaan en zal het dus wenselijk zijn om de zorgwoning te behouden.” Dan moet de eigenaar van de zorgwoning een omgevingsvergunning aanvragen. “Maar dan is het natuurlijk niet zeker dat de zorgwoning mag blijven staan”, aldus Schryvers, “Die beperking met betrekking tot de tijdelijkheid maakt dat sommige mensen terughoudend zijn om te investeren in de creatie van een zorgwoning bij een woning. En dat zet natuurlijk weer een rem op het geven en krijgen van nabije zorg door vertrouwde mensen.”
Zolang de zorgsituatie duurt
Vlaams parlementslid Katrien Schryvers stelt daarom voor om de mogelijkheid om de afzonderlijke zorgwoning te laten staan op basis van een melding ook te behouden na de vooropgestelde zes jaar als de zorgnood bij de bewoner nog aanwezig is. “Om er zeker van te zijn dat de mantelzorgwoning wel degelijk bestemd blijft voor bewoning door iemand met een zorgnood, zou de voorwaarde dan kunnen zijn dat jaarlijks via een medisch attest wordt aangetoond dat de zorgnood nog bestaat”, verduidelijkt Schryvers, “Wanneer de zorgnood niet meer bestaat of de zorgbehoevende niet meer in de woning woont, is de zorgwoning niet meer reglementair en moet ze worden verwijderd, maar zolang de zorgnood bestaat kan de zorgbehoevende blijven wonen.”
Tussenkomst in huur
Een mobiele mantelzorgwoning kan worden aangekocht, maar kan ook worden gehuurd. “We moeten de toegang voor mobiel zorgwonen versterken en dit voor meer mensen mogelijk maken”, stelt Schryvers, “Dat mensen op deze manier mee zorg willen opnemen, daar kunnen we toch alleen maar respect voor hebben? Financiële drempels bij de zorgbehoevende moeten we dan ook zoveel mogelijk verlagen. Daarom pleit ik ervoor om voor mensen met een beperkt inkomen ook een tussenkomst in huur mogelijk te maken, naar voorbeeld van de huursubsidie.”
“Mensen blijven liefst zo lang mogelijk en zo zelfstandig mogelijk in de hun vertrouwde buurt wonen. Een zorgwoning bij een bestaande woning biedt die mogelijkheid bovenop de geruststelling dat hulp en zorg indien nodig door vertrouwde personen kan geboden worden. We moeten dan ook zoveel mogelijk obstakels om zo’n mantelzorgsituatie te creëren, wegnemen. Zo moet de duurtijd van de zorgnood bepalend zijn voor het kunnen bieden en verderzetten van de mantelzorg en niet de termijn tot wanneer een melding bij de dienst ruimtelijke ordening geldig blijft. Laat ons mensen die zorg nodig hebben en hun naasten die die zorg willen geven de gemoedsrust geven dat de zorgwoning kan blijven zolang als nodig. Daarnaast moeten we mensen die het financieel moeilijk hebben een duwtje in de rug geven om te kunnen kiezen voor deze vorm van nabije zorg”, besluit Schryvers.
