Onder het motto ‘Goede afspraken? Goede partners’ roept Vlaams parlementslid Katrien Schryvers (cd&v) steden en gemeenten op om partners die wettelijk gaan samenwonen proactief te informeren over de mogelijkheden om afspraken vast te leggen die van belang kunnen zijn wanneer de relatie zou eindigen. “Goede afspraken kunnen later grote discussies en zelfs vechtscheidingen voorkomen. We moeten het taboe doorbreken”, zegt Schryvers.
Koppels die gaan samenwonen houden er vaak geen rekening mee dat hun relatie mogelijk wel eens op de klippen zou kunnen lopen. Met de vlinders in de buik is een stukgelopen relatie iets dat alleen bij anderen gebeurt. Nochtans is het perfect mogelijk op om voorhand afspraken te maken. Meer nog, het is zelfs aangewezen en kan later ook veel onenigheid voorkomen. Dat vindt Vlaams parlementslid Katrien Schryvers.
Ze verwijst daarbij bijvoorbeeld naar de situatie dat een van beide partners minder gaat werken om de zorg voor de kinderen, het huishouden of zorgbehoevende familieleden op te nemen. “Zo’n beslissing heeft uiteraard implicaties op de professionele loopbaan en daarmee ook op het pensioen. Wanneer een koppel nadien besluit om uit elkaar te gaan, kunnen de gevolgen op het vlak van financiën en carrièrekansen aanzienlijk zijn,” aldus Schryvers, “Het is dan ook aangewezen om hierover op voorhand na te denken en een en ander vast te leggen in duidelijke afspraken. Op die manier wordt de partner die zorgtaken opneemt in het gezin en daarom minder gaat werken, financieel beschermd.”
Andere regels voor wie wettelijk samenwoont
In de praktijk leggen koppels daarover ook effectief steeds vaker duidelijke afspraken vast. Zo stelt wie trouwt steeds vaker een huwelijkscontract op. Ook werd in 2018 het huwelijksvermogensrecht hervormd om meer huwelijksvermogensrechtelijke solidariteit mogelijk te maken tussen echtgenoten die opteren voor het stelsel scheiding van goederen. De hervorming van 2018 versterkt bovendien de informatieplicht van de notarissen. Zij zijn verplicht om de solidariteitsopties binnen het huwelijksvermogensrecht aan te kaarten.
“Voor wettelijke samenwoners is de situatie anders”, weet Schryvers, “Daar geldt het stelsel van zuivere scheiding van goederen en is er geen wettelijke basis voor het vastleggen van compenserende maatregelen na een scheiding. Dit wil uiteraard niet zeggen dat er voor wettelijk samenwonenden geen mogelijkheden zijn om hierrond afspraken op maat te maken bij de notaris.” Om wettelijk te gaan samenwonen moeten koppels een verklaring van wettelijke samenwoning afleggen voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van hun gemeente. “Diensten van lokale besturen zijn dus het ideale kanaal om partners te informeren over de mogelijkheid om afspraken te maken over onder meer een compensatie naar aanleiding van de verdeling van arbeid en zorg in de relatie, in het bijzonder wanneer de relatie niet standhoudt”, zegt Schryvers.
Beter informeren en sensibiliseren
In antwoord op een parlementaire vraag van Schryvers antwoordde Vlaams minister Rutten, bevoegd voor Binnenlands Bestuur en Gelijke Kansen, dat zij lokale besturen wil aanmoedigen om potentiële samenwoners daarover beter te informeren. De Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat (FedNot) heeft hiervoor toegankelijk informatief materiaal ter beschikking en is alvast bereid om mee te werken aan informerende initiatieven, zodat potentiële samenwoners in alle vrijheid en verantwoordelijkheid kunnen kiezen voor de aanpak die het meest bij hen past, zo vernam Schryvers nog. Schryvers roept nu alle steden en gemeenten op om potentiële samenwoners proactief te informeren en te sensibiliseren over mogelijke afspraken die van belang zijn wanneer de relatie zou eindigen. Onder het motto ‘Goede afspraken? Goede partners’ wil zij het taboe doorbreken. Goede afspraken kunnen later grote discussies en zelfs vechtscheidingen voorkomen”, besluit Schryvers.
