“Het is onverantwoord en niet uit te leggen”, zegt Vlaams parlementslid Katrien Schryvers naar aanleiding van de recente onthullingen dat via Belgische fertiliteitscentra minstens 52 kinderen verwekt zijn bij 37 verschillende vrouwen met sperma van een donor die een kankerverwekkend gen draagt. Volgens de wet mag een fertiliteitscentrum maar 6 vrouwen verder helpen met materiaal van eenzelfde donor. “En dit is mogelijk nog maar het puntje van de ijsberg”, zegt Schryvers. “Dit zorg voor ongerustheid bij heel wat donorkinderen en hun gezinnen.”
Sinds die onthullingen en de berichtgeving hierover in de pers staat de telefoon van het Vlaamse Afstammingscentrum en de DNA-databank roodgloeiend. Het Afstammingscentrum is sinds april 2021 actief om geadopteerden, donorkinderen, donoren… bij te staan in hun zoektocht naar genetische verwanten en hen op praktisch en psychosociaal vlak bij te staan bij afstammingsvragen. Vlaams parlementslid Katrien Schryvers, die de grondlegger was van het Afstammingscentrum, nam dit initiatief naar aanleiding van schrijnende getuigenissen van slachtoffers van gedwongen adopties in 2017.
Op zoek naar afkomst
“Zowel bij adopties als bij kinderen die verwerkt werden met hulp van een donor mogen we niet uit het oog verliezen dat dit over mensen gaat. Kinderen die zich op een bepaald moment in hun leven zullen afvragen waar zij vandaan komen, wie hun ouders en grootouders zijn, of zij broers of zussen hebben”, zegt Schryvers. “Het kennen van je afkomst is emotioneel belangrijk voor wie op zoek is naar zijn of haar afstamming maar evengoed kan dit noodzakelijke medische informatie naar boven brengen.”
Via het Afstammingscentrum kunnen mensen met vragen op geheel vrijwillige basis hun DNA-profiel laten registreren, waarna geanonimiseerde DNA-profielen van zowel donoren en donorkinderen, als van afstandsmoeders en geadopteerden met elkaar op gedifferentieerde wijze kunnen worden gekoppeld. Is er een positieve overeenkomst? Dan kan dat aanleiding geven tot, ook weer op vrijwillige basis, een begeleide contactopname of ontmoeting. Uiteraard met psychologische begeleiding, want zo een zoektocht gaat altijd gepaard met hevige emoties. In het Afstammingscentrum wordt zorg en ondersteuning aangeboden en kan iedereen met vragen terecht.
Vandaag is die matching mogelijk voor kinderen die op zoek zijn naar hun biologische ouders of omgekeerd. Cd&v wil dit uitbreiden zodat wie op vrijwillige basis zijn of haar DNA-profiel laat registreren, ook kan gematcht worden met (half)broers, (half)zussen en grootouders. “Heeft niet iedereen het recht om te weten waar hij of zij vandaan komt? Daarom pleit cd&v al langer om een einde te maken aan de anonieme donatie. Dit is dankzij cd&v opgenomen in het federale regeerakkoord. Maar dat helpt veel mensen die vandaag met vragen zitten nog niet verder. Voor veel donorkinderen, die vandaag in de pers lezen over de wantoestanden in bepaalde fertiliteitscentra en die daarom contact opnemen met het Afstammingscentrum, kan een uitbreiding van de matching een wereld van verschil maken”, duidt Schryvers.
Naast een uitbreiding van de matching vraagt cd&v ook een versterking van het Afstammingscentrum. “Momenteel is het al een jaar wachten voor wie contact opneemt met het Afstammingscentrum. Om de kwaliteitsvolle werking te kunnen garanderen zijn meer structurele middelen nodig. De realiteit toont vandaag aan hoe noodzakelijk dit is”, besluit Schryvers.
