In een nieuw voorstel pleit cd&v voor een uitbreiding van kraamzorg in Vlaanderen. Kraamzorg is een vorm van gezinszorg die gezinnen in de periode van een maand voor tot drie maanden na de geboorte van een kindje helpt bij de zorg voor de pasgeborene of bij huishoudelijke taken. ‘Meer, langer en betaalbaar’, zo wil cd&v, als dé gezinspartij van Vlaanderen, elk jong gezin meer kansen geven op een goede start. De partij wil kraamzorg mogelijk maken tot zes maanden na de geboorte, het aanbod over heel Vlaanderen versterken en kraamzorg betaalbaar maken voor alle gezinnen. Om dit te realiseren moet kraamzorg voor cd&v verankerd worden als een aparte zorgvorm “Kraamzorg is geen luxe, maar een investering in het welzijn van jonge gezinnen”, zeggen Vlaams parlementsleden Katrien Schryvers en Toon Vandeurzen.
Kraamzorg wint elk jaar aan populariteit in Vlaanderen. Kraamzorg is een vorm van gezinszorg die gezinnen bij de geboorte van een kindje helpt te wennen aan de nieuwe situatie. Momenteel kan kraamzorg gevraagd worden in de periode van een maand voor de geboorte tot drie maanden na de geboorte. De kraamhulp kan ouders helpen bij de zorg voor de pasgeborene of huishoudelijke taken van hen overnemen. De voorbije jaren steeg het aantal dossiers kraamzorg in Vlaanderen jaar na jaar: van 9.713 dossiers in 2013 evolueerde dat aantal tot 18.056 dossiers in 2024, dat is bijna een verdubbeling op 11 jaar tijd. Dit blijkt uit de cijfers die Vlaams parlementslid Katrien Schryvers opvroeg.
Toch blijken heel wat gezinnen die een pasgeborene verwelkomen op een aantal obstakels te botsen en daar wil cd&v als dé gezinspartij van Vlaanderen verandering in brengen. “Uit onderzoek in opdracht van cd&v bleek eerder dat heel wat twintigers en dertigers twijfelen om aan kindjes te beginnen omwille van de combinatie met werk. Ook het gevoel dat ze er alleen voor staan, speelt gezinnen parten. Een groot aantal jonge gezinnen kan bijvoorbeeld amper op hulp uit hun omgeving rekenen. Dan is ondersteuning van een kraamhulp een hele grote meerwaarde”, duidt Toon Vandeurzen.
Stevige uitbreiding van kraamzorg
Volgens de parlementsleden is elke gezinssituatie anders. Daarom moet voor cd&v elk gezin op eigen maat en volgens eigen noden de ondersteuning van een kraamhulp in kunnen zetten. Schryvers en Vandeurzen willen daarom de kraamzorg mogelijk maken tot zes maanden na de geboorte in plaats van de in de huidige regelgeving bepaalde drie maanden na de bevalling. “De verlenging sluit naadloos aan bij de bredere gezinsvriendelijke beleidsdoelstellingen waar cd&v voor heeft gestreden in het federaal regeerakkoord, zoals het familiekrediet. Dat familiekrediet is een flexibel inzetbaar verlof- en ondersteuningssysteem dat gezinnen toelaat om zelf keuzes te maken naargelang hun gezinsdynamiek en levensloop. Net zoals het familiekrediet uitgaat van vertrouwen en maatwerk, biedt een verlengde toegang tot kraamzorg meer ruimte aan gezinnen om zorg en werk in balans te houden, en zich ondersteund te weten op cruciale momenten.”, aldus Schryvers.
Daarnaast wil de partij het aanbod over heel Vlaanderen uitbreiden. Eerder al kaartte cd&v de grote provinciale verschillen aan met betrekking tot het gebruik van kraamzorg. “Uit een analyse die ik maakte bleek dat in 2024 vier op de tien gezinnen in de provincie West-Vlaanderen waarin een kindje werd geboren beroep deed op kraamzorg, terwijl in de provincie Antwerpen minder dan een vierde van de gezinnen kraamzorg inriep. In sommige provincies blijkt kraamzorg beter bekend en beschikbaar onder meer door de aanwezigheid van één of meerdere grote diensten die hier sterk op inzetten. Om die regionale verschillen structureel aan te pakken, moet er een specifieke programmatie komen voor kraamzorg, gebaseerd op het aantal geboortes. Je woonplaats mag niet bepalen of je al dan niet gebruik kan maken van kraamzorg. Elk gezin moet dezelfde kansen krijgen”, stelt Schryvers. Cd&v pleit voor een gelijkwaardig basisaanbod van kraamzorg in alle provincies. “Naast een aparte programmatie voor kraamzorg en investeringen in lokale kraamzorgdiensten, zullen ook sensibilisering, samenwerking met de eerstelijnszorg (zoals huisartsen en vroedvrouwen) en met Kind & Gezin cruciaal zijn. Kraamzorg moet deel uitmaken van een continu zorgtraject (het interfederale plan voor geïntegreerde perinatale zorg) voor gezinnen”, aldus Schryvers.
|
Provincie/regio
|
aantal dossiers kraamzorg
|
aantal geboortes
|
dossiers kraamzorg t.o.v. aantal geboortes
|
|
Antwerpen
|
4.471
|
18.882
|
23,7%
|
|
Limburg
|
2.004
|
7.322
|
27,4%
|
|
Oost-Vlaanderen
|
4.685
|
14.594
|
32,1%
|
|
Vlaams-Brabant
|
2.604
|
10.643
|
24,5%
|
|
West-Vlaanderen
|
4.167
|
10.340
|
40,3%
|
|
Regio niet bekend
|
125
|
|
|
|
TOTAAL
|
18.056
|
61.781
|
29,2%
|
Betaalbaar
Ten slotte wil cd&v ook werk maken van een herziening van de bijdrage die gezinnen betalen. “Kraamzorg moet betaalbaar zijn voor alle gezinnen. Daarom pleit cd&v voor een nieuw, op maat gemaakt bijdragekader voor kraamzorg”, zegt Toon Vandeurzen.
Kraamzorg is een zorgaanbod van de diensten voor gezinszorg, waarbij momenteel dezelfde gebruikersbijdrage wordt aangerekend zoals voor gezinszorg, afhankelijk van de gezinssamenstelling en het inkomen van de gebruiker. In 2024 bedroeg de gemiddelde bijdrage per uur voor kraamhulp 9,59 euro. Die prijs ligt een pak hoger dan de gemiddelde prijs per uur voor gezinszorg. “Bovendien geeft dit cijfer een vertekend beeld. Als de diensten de wettelijk bepaalde tariefschalen zouden toepassen zou de prijs voor kraamzorg voor heel wat gezinnen neerkomen op een gebruikersbijdrage van 15 tot 30 euro. Daarom passen heel wat diensten die kraamzorg aanbieden afwijkingen toe, maar dit kan slechts voor 20 procent van het cliënteel, en dat gaat zowel over kraamzorg als de gewone gezinszorg aan mensen met een zorgnood. Het kan niet de bedoeling zijn dat jonge gezinnen in concurrentie komen met ouderen met een zorgnood. Dit moet anders”, gaat Schryvers verder.
”Cd&v wil gezinnen die een kindje op de wereld zetten volop ondersteunen. Daarom moet kraamzorg verankerd worden als een aparte zorgvorm”, zegt Toon Vandeurzen. Dat moet onder meer mogelijk maken dat er een aparte programmatie komt voor kraamzorg gebaseerd op het aantal geboortes, en een aparte regeling voor het berekenen van de gebruikersbijdrage die rekening houdt met de specifieke doelgroep van jonge gezinnen. “De dagelijkse realiteit is zwaar voor veel gezinnen en net daarom zijn gezinsvriendelijke maatregelen zoals de uitbreiding van kraamzorg zo belangrijk”, besluit Schryvers.
Schryvers en Vandeurzen bundelden hun voorstellen in een conceptnota die ze indienen in het Vlaams Parlement.
