Duizenden kinderen en jongeren in Vlaanderen dragen mee zorg voor een ziek of gehandicapt gezinslid, dat zijn dus verschillende jonge mantelzorgers op elke school. Daarom is het belangrijk dat scholen extra aandacht besteden aan deze leerlingen, voor wie de schooltaken soms zwaarder vallen dan voor anderen. Samana werkte voor deze doelgroep het project ‘Samen naar een mantelzorgvriendelijke school’ uit. Sinds 2017 namen 27 scholen hieraan deel, dat vernam Katrien Schryvers in antwoord op een parlementaire vraag aan Vlaamse minister voor Onderwijs. “Het is goed dat deze scholen al extra aandacht besteden aan leerlingen die thuis mantelzorgtaken opnemen, maar hun voorbeeld zou nog veel breder gevolgd mogen worden”, vindt Schryvers.
Mantelzorgers hoeven niet altijd volwassenen te zijn. Er zijn ook tal van kinderen en jongeren die, omwille van een mama of papa of ander gezinslid met een handicap of een ziekte, thuis taken op zich nemen die leeftijdsgenoten aan een ouder kunnen overlaten. Volgens Samana, een erkende mantelzorgvereniging die de belangen behartigt van mensen met een chronische ziekte en mantelzorgers, is 1 student op 5 een jonge mantelzorger. “Het opnemen van zorgtaken voor iemand binnen het gezin maakt dat het leven van jonge mantelzorgers er heel anders kan uitzien dan dat van hun klasgenoten”, vertelt Vlaams parlementslid Katrien Schryvers, die het in haar parlementair werk al heel lang opneemt voor deze doelgroep, “Niet alleen hebben ze meer om zich zorgen over te maken, vaak hebben ze ook minder tijd of moeten ze het noodgedwongen stellen met wat minder aandacht. Alle initiatieven om deze jongeren extra te ondersteunen zijn dan ook meer dan welkom. Heel terecht dan ook dat het Vlaams mantelzorgplan 2022-2024 ook aan hen bijzondere aandacht besteedt.”
Specifiek voor deze doelgroep werkte Samana het project 'Samen naar een mantelzorgvriendelijke school' uit. Binnen dit project, dat gratis is voor de deelnemende scholen, wordt er gedurende één schooljaar gewerkt aan een ondersteunende schoolomgeving voor jonge mantelzorgers en begeleiding op maat, helemaal afgestemd op de individuele noden.
Een eerste proefproject werd uitgerold in 2017 in drie scholen in Limburg. Na eerdere projectmatige ondersteuning ontvangt het project sinds 2023 ondersteuning vanuit Vlaanderen in het kader van het Vlaams mantelzorgplan 2022-2024. Sinds de start stapten 27 scholen in het project, nl. 7 in West-Vlaanderen, 7 in Oost-Vlaanderen, 6 in Limburg, 4 in Antwerpen en 3 in Vlaams-Brabant. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams parlementslid Schryvers opvroeg bij Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts. Als de deelnemende scholen het project succesvol doorlopen, maken ze automatisch deel uit van het Scholennetwerk voor jonge mantelzorgers. Dat Scholennetwerk is een lerend netwerk dat gericht is op het delen van informatie en inspiratie.
“Het is goed dat scholen extra aandacht besteden aan de bijzondere situatie van jonge mantelzorgers”, vindt Schryvers, die ook al langer pleit voor een volwaardig mantelzorgstatuut voor studenten aan het hoger onderwijs, “Een flexibele houding van de schooldirectie en de leerkrachten ten aanzien van jonge mantelzorgers is echt nodig. Het niet op tijd afleveren van een taak bijvoorbeeld, moet voor jonge mantelzorgers vaak in een heel ander perspectief geplaatst worden. Daarnaast kan de school de perfecte plaats zijn voor kinderen om hun verhaal te doen of informatie te krijgen. Het is van groot belang dat leerkrachten daarin zelf een actieve houding aannemen. Ik doe dan ook een oproep naar de minister om het project bij alle scholen in de kijker te zitten. Hoe meer scholen zich bewust zijn van de thematiek, hoe beter voor de leerlingen die een mantelzorgtaak opnemen.”
