Het aantal meldingen van ernstige gebeurtenissen in ouderenzorgvoorzieningen kende in 2025 een sterke toename, van 91 in 2024 tot 152 in 2025. Daarmee gaat het om het hoogste aantal sinds het begin van de monitoring, zo blijkt uit info die Vlaams parlementslid Katrien Schryvers (cd&v) opvroeg. De overgrote meerderheid van de meldingen is afkomstig vanuit woonzorgcentra. “Uiteraard kan de toename deels te verklaren zijn door de toegenomen alertheid voor de veiligheid en het welzijn van bewoners. Maar dat neemt niet weg dat het hier om een recordaantal meldingen gaat van ernstige incidenten die zich voordoen bij een bijzonder kwetsbare groep mensen”, stelt Schryvers. Cd&v vraagt een onderzoek en wil meer inzetten op vaste personeelsequipes om onveilige situaties tegen te gaan.
Meldingsplicht
Gezondheids- en welzijnsvoorzieningen en woonzorgcentra (wzc) zijn sinds 1 januari 2015 verplicht een intern beleid uit te stippelen rond (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Elk voorval moeten zij bovendien melden aan het Agentschap Zorg en Gezondheid. Vanaf 2020 volgde de verplichting om ook ernstige gebeurtenissen te melden. “Voorheen gebeurde het dat het Agentschap via de Woonzorglijn of via de media kennis moest nemen van ernstige situaties in woonzorgcentra”, zegt Vlaams parlementslid Katrien Schryvers, “Om sneller te kunnen reageren, zo nodig maatregelen te nemen en op die manier beter te kunnen inspelen op de noden van de bewoners en het personeel kwam er dus een aanvulling op de regelgeving.”
Vier categorieën
Er bestaan vier categorieën om te verduidelijken wat precies moet worden verstaan onder ‘ernstige gebeurtenissen’.
- Onverwachte gebeurtenissen waarbij iets niet goed gegaan is in de zorg en waarbij een bewoner of gebruiker met een zorgbehoefte ernstige of fatale schade heeft opgelopen, of dreigt op te lopen: 63 meldingen in woonzorgcentra en 1 in assistentiewoningen.
- Gebeurtenissen die een evacuatie of verhuizing van meerdere bewoners of gebruikers tot gevolg heeft, zoals een brand of een overstroming: meldingen in woonzorgcentra en 2 in assistentiewoningen.
- Gebeurtenissen waarbij een bewoner of gebruiker uit een ouderenzorgvoorziening is verdwenen, en waarbij de verdwijning als onrustwekkend wordt ervaren:12 meldingen vanuit woonzorgcentra.
- Gebeurtenissen waarbij een arts een niet-natuurlijk overlijden vaststelt of vermoedt:.34 meldingen uitwoonzorgcentra en 1 uit een centrum voor kortverblijf.
33 meldingen konden niet ondergebracht worden in één van deze vier categorieën. Acht van de meldingen die werden gedaan in 2025 werden veroorzaakt door een gebruiker, terwijl in 28 meldingen een medewerker als dader werd aangeduid.
Aantal meldingen stijgt tot recordniveau
In totaal werden in 2025 152 meldingen gedaan, een forse stijging tegenover de 91 meldingen van 2024. Van deze 152 meldingen kwamen er 142 uit woonzorgcentra, acht uit groepen van assistentiewoningen en telkens één uit een centrum voor kortverblijf en een centrum voor dagverzorging.
“De toename in meldingen van ernstige gebeurtenissen is nog nooit zo groot geweest”, concludeert Vlaams parlementslid Schryvers uit de cijfers die zij opvroeg. Voorzieningen lijken zich steeds bewuster te worden van hun verantwoordelijkheid om in te grijpen en te melden wanneer het welzijn of de veiligheid van bewoners in het gedrang komt.”
|
Type zorgvoorziening
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
|
Woonzorgcentra
|
8
|
45
|
135
|
85
|
142
|
|
Groep van assistentiewoningen
|
|
3
|
6
|
8
|
|
Centrum voor kortverblijf
|
|
|
|
|
1
|
|
Centrum voor dagopvang
|
|
|
|
|
1
|
|
Totaal
|
8
|
48
|
135
|
91
|
152
|
Opvolging
De cijfers laten zien dat meldingen niet enkel op papier blijven staan. In 62 gevallen in woonzorgcentra werd de politie ingeschakeld.. Daarnaast leidden 23 meldingen tot een inspectieaanvraag bij Zorginspectie. Dit laat zien dat zowel politie als inspectiediensten tijdig worden betrokken waar nodig en dat er actief wordt opgetreden om de veiligheid en het welzijn van bewoners te beschermen. “Meldingen zijn geen formaliteit maar een essentieel instrument om de zorgkwaliteit en veiligheid van bewoners te bewaken”, aldus Schryvers.
Onderzoek en vaste equipes noodzakelijk
“Elke melding of incident gaat over een gebeurtenis met mogelijk grote menselijke impact. Elk incident met een kwetsbare oudere moet zo veel als mogelijk vermeden worden”, stelt Schryvers. Daarom roept cd&v op om de fikse stijging verder te laten onderzoeken. “Dit is geen fait divers, we moeten dit serieus nemen.”
Daarnaast roept de partij op om voldoende aandacht te hebben in onze woonzorgcentra voor vaste personeelsequipes. “Woonzorg blijft mensenwerk, en de enorme personeelsdruk is niet alleen lastig voor degene die de uurroosters moet invullen, het heeft ook een impact op de kwaliteit van de zorg. Als er kan gewerkt worden met een stabiele, vaste equipe, die het systeem van het woonzorgcentrum goed kent, die een band kan opbouwen met de bewoners en mantelzorgers, en die elkaar ook goed kennen, dan creëer je een omgeving waarin er zich minder incidenten zullen voordoen. Om een veilige context te creëren is het aanpakken van personeelskrapte cruciaal”, besluit Schryvers.
