In 2024 ontvingen de Vlaamse justitiehuizen in totaal 727 dossiers tijdelijk huisverbod, dat is een stijging van 9,8% tegenover 2023, zo blijkt uit cijfers die Vlaams parlementslid Katrien Schryvers opvroeg. Sinds 2020 steeg het aantal tijdelijke huisverboden met maar liefst 335%. Vooral daar waar recent Veilige Huizen zijn opgestart, is er het voorbije jaar nog een stijging van het aantal opgelegde tijdelijke huisverboden merkbaar. “Het is een goede zaak dat de maatregel steeds meer ingang krijgt”, vindt het parlementslid, “Vooral de afstemming met de Veilige Huizen lijkt belangrijk, zeker omdat er dan een alomvattende begeleiding kan worden gegeven.”
Sinds 2020 hebben de justitiehuizen de opdracht om daders van huiselijk geweld die van de rechter een tijdelijk huisverbod (THV) kregen opgelegd, op te volgen. Dat eerste jaar ontvingen de Vlaamse justitiehuizen 217 dossiers voor een tijdelijk huisverbod (THV). Nadien groeide dat aantal jaar na jaar, tot 727 in 2024, zo blijkt uit vragen die Vlaams parlementslid Katrien Schryvers stelde aan Vlaams minister voor Justitie Zuhal Demir (N-VA). Sinds 2020 is het aantal tijdelijke huisverboden zelfs meer dan verdrievoudigd.
Samenwerking met Veilige Huizen
Al vanaf het moment dat het tijdelijk huisverbod mogelijk werd, bleken er grote regionale verschillen in de toepassing ervan. De maatregel werd in 2024 nog altijd het vaakst toegepast in de provincie Antwerpen, al is er daar eerder sprake van een status quo tegenover 2023. In provincie Antwerpen werden vorig jaar 268 dossiers geopend, slechts vier meer dan in het jaar daarvoor. De meeste dossiers worden behandeld in het justitiehuis van Antwerpen zelf, al is daar een kleine daling van 11 dossiers (-5,8%) merkbaar, van 191 dossiers in 2023 tot 180 dossiers in 2024.
Vooral in de regio’s waar recent Veilige Huizen zijn opgestart, krijgt het tijdelijk huisverbod stillaan meer ingang. “In Antwerpen, Mechelen, Limburg en de Kempen kunnen slachtoffers van intrafamiliaal geweld al langer terecht in een Veilig Huis”, vertelt Schryvers, “Sinds het najaar van 2023 zijn er ook in Halle-Vilvoorde, Oost-Brabant, Oost-Vlaanderen, Noord-West-Vlaanderen en Zuid-West-Vlaanderen Veilige Huizen operationeel. Het is niet toevallig dat de justitiehuizen in die regio’s nu ook steeds meer dossiers tijdelijk huisverbod binnenkrijgen.”
De instroom is het opvallendst in Oost-Vlaanderen (+24% of +30 dossiers), in Leuven (+34,8% of +9 dossiers) en in West-Vlaanderen (+36,8% of +7 dossiers). In Brussel is er echter een lichte daling (-7,1% of -4 dossiers).
|
|
THV 2020
|
THV 2021
|
THV
2022
|
THV
2023
|
THV 2024
|
2024 t.o.v. 2023
|
|
GA Leuven
|
Justitiehuis Leuven
|
|
3
|
9
|
23
|
31
|
34,8%
|
|
Totaal
|
|
3
|
9
|
23
|
31
|
34,8%
|
|
GA.Brussel
|
Justitiehuis Brussel
|
4
|
46
|
60
|
56
|
52
|
-7,1%
|
|
Totaal
|
4
|
46
|
60
|
56
|
52
|
-7,1%
|
|
GA.Antwerpen
|
Justitiehuis Antwerpen
|
83
|
134
|
148
|
191
|
180
|
-5,8%
|
|
Justitiehuis Mechelen
|
16
|
28
|
25
|
41
|
43
|
4,9%
|
|
Justitiehuis Turnhout
|
14
|
26
|
27
|
32
|
45
|
40,6%
|
|
Totaal
|
113
|
188
|
200
|
264
|
268
|
1,5%
|
|
GA.Limburg
|
Justitiehuis Hasselt
|
46
|
54
|
58
|
89
|
92
|
3,4%
|
|
Justitiehuis Tongeren
|
43
|
57
|
53
|
86
|
103
|
19,8%
|
|
Totaal
|
89
|
111
|
111
|
157
|
195
|
24,2%
|
|
GA.Oost-Vlaanderen
|
Justitiehuis Gent
|
2
|
12
|
43
|
49
|
57
|
16,3%
|
|
Justitiehuis Oudenaarde
|
3
|
2
|
12
|
21
|
27
|
28,6%
|
|
Justitiehuis Dendermonde
|
|
17
|
37
|
55
|
71
|
29,1%
|
|
Totaal
|
5
|
31
|
92
|
125
|
155
|
24,0%
|
|
GA.West-Vlaanderen
|
Justitiehuis Ieper
|
2
|
|
5
|
3
|
0
|
-100,0%
|
|
Justitiehuis Kortrijk
|
4
|
4
|
11
|
10
|
10
|
0,0%
|
|
Justitiehuis Veurne
|
|
1
|
0
|
0
|
0
|
|
|
Justitiehuis Brugge
|
|
0
|
0
|
6
|
16
|
166,7%
|
|
Totaal
|
6
|
5
|
16
|
19
|
26
|
36,8%
|
|
Totaal
|
217
|
384
|
488
|
662
|
727
|
9,8%
|
Vaak verlengingen
Het tijdelijk huisverbod duurt in de regel twee weken, maar het kan verlengd worden tot maximaal 3 maanden. In 2024 werden niet alleen 727 dossiers opgestart, maar ook 749 dossiers afgesloten of 125 meer dan in 2023.. 76,4% van de dossiers tijdelijk huisverbod werden afgesloten na een verlenging.
Provinciale verschillen
“De bekendheid en de toepassing van het tijdelijk huisverbod blijft toenemen en dat is een goede zaak. De maatregel laat immers toe om een conflict tot rust te laten komen en terug toe te werken naar een meer stabielere situatie”, aldus Schryvers, “Het blijft echter belangrijk om in de toekomst de provinciale verschillen meer en meer weg te werken. De mate waarin slachtoffers via deze maatregel thuis kunnen blijven en de dader intussen wordt opgevolgd, mag niet afhankelijk zijn van de plaats waar men woont.” In dat opzicht is Schryvers tevreden dat de minister de samenwerking tussen de justitiehuizen en de Veilige Huizen verder plant te optimaliseren en dat wordt onderzocht hoe de Veilige Huizen mee kunnen bijdragen in de opvolging van de tijdelijke huisverboden.
Schryvers wijst er nog op dat in het tegengaan van intrafamiliaal geweld een 'en-en-aanpak' nodig is. "Een nulrisico bestaat helaas niet, maar we moeten er alles aan doen om de mazen van het net zoveel mogelijk te sluiten. Recente initiatieven - federaal én Vlaams - zoals het mobiel stalkingsalarm en de enkelband met slachtofferapplicatie, dienen zo snel mogelijk en maximaal uitgerold te worden”, zegt het parlementslid. Om dit mogelijk te maken moet volgens Schryvers een correcte wettelijke context gecreëerd worden. “En daar stopt het niet. We moeten de mensen op het terrein, denk aan parketten, beter bekend maken met de mogelijkheden. Elk slachtoffer verdient maximaal bescherming.”
