Nog nooit was de keuze voor crematie zo uitgesproken als in 2025. Vorig jaar viel na een overlijden de keuze in 8 op de 10 gevallen op crematie. Dat blijkt uit de cijfers die Vlaams parlementslid Katrien Schryvers opvroeg. “Crematie biedt nabestaanden meer opties om een persoonlijke invulling te geven aan de laatste rustplaats”, aldus Schryvers. “Van een gemeentelijke strooiweide of columbarium tot een urne thuis of een andere bestemming. Bovendien kiezen meer en meer mensen bewust voor een terugkeer naar de natuur. Het is daarom belangrijk dat lokale besturen daarop inspelen en actief onderzoeken waar en hoe bijkomende natuurbegraafplaatsen mogelijk zijn.”
Voldoende capaciteit voor stijgende vraag
Met in totaal 53.115 crematies was 2025 het drukste jaar tot hiertoe voor de Vlaamse crematoria. In 2024 stond de teller op 51.441 of 1.674 crematies minder dan vorig jaar.
Op zes jaar tijd is het aantal crematies met bijna een vijfde toegenomen, van 44.862 tot 52.115 (18,4 procent of 8.253 crematies meer). “Dat heeft natuurlijk gevolgen voor de crematoria, al hebben de meeste van hen wel de nodige capaciteit om aan de stijgende vraag te voldoen”, aldus Vlaams parlementslid Katrien Schryvers (cd&v). De crematoria van Aalst en Kortrijk vroegen én kregen vanuit hun provincie eind vorig jaar de toestemming om de capaciteit te verhogen. Samen zullen zij in 2026 tot 1.600 crematies meer mogen uitvoeren. In 2021 opende al een bijkomend crematorium in Oostende.
|
Vlaams Gewest
|
|
Jaar
|
2013
|
2019
|
2020
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
|
aantal overlijdens*
|
61.621
|
62.420
|
70.919
|
64.508
|
67.528
|
64.670
|
65.468
|
66.495
|
|
aantal crematies
|
39.012
|
44.862
|
52.442
|
48.622
|
51.083
|
50.320
|
51.441
|
53.115
|
|
Crematiegraad
|
63,3%
|
71,9%
|
73,9%
|
75,4%
|
75,6%
|
77,8%
|
78,6%
|
79,9%
|
*Bron: Statbel, Overlijdens | Statbel (fgov.be), geraadpleegd op 13 februari 2025
Onafgebroken trend
Naast een nominale stijging in het aantal crematies, is ook duidelijk dat het aandeel mensen dat kiest voor een crematie in plaats van een begraving alsmaar toeneemt. Al sinds 2013 stijgt het aandeel crematies onafgebroken. Toen ging het om 63,3% crematies tegenover 36,7% begravingen. Zes jaar later, in 2019, bedroeg het aandeel crematies al zo goed als 72%. Nog eens zes jaar later, vorig jaar dus, werd voor 79,9% van de overlijdens gekozen voor crematie.
Meer persoonlijke keuzes
“Bij een begraving is de keuze beperkt tot de begraafplaats, terwijl crematie veel meer ruimte laat voor een persoonlijke invulling”, aldus Vlaams parlementslid Katrien Schryvers. “Uiteraard is ook hier de gemeentelijke begraafplaats een optie. Daar kan de urne worden begraven of worden bijgezet in een columbarium, of kan de as worden uitgestrooid. Daarenboven is het mogelijk om de overledene na crematie een laatste rustplaats te geven in de zee of om de as mee naar huis te nemen, eventueel verdeeld over verschillende nabestaanden. Wie kiest om de as terug te geven aan de natuur, kan die uitstrooien in eigen tuin. Wanneer dat geen optie is, biedt een natuurbegraafplaats een mooi alternatief. Zo voorzien steeds meer gemeenten een stukje natuur – een bos, een park, een rivier… – buiten de bestaande begraafplaats waar biologisch afbreekbare urnen kunnen worden begraven of assen mogen worden uitgestrooid. Als de urne een ent van een nieuwe boom bevat, kan er zo zelfs een heel nieuw herdenkingsbos ontstaan.”
Terugkeer naar de natuur
Gezien de stijgende voorkeur voor crematies, doet Schryvers een oproep naar de lokale besturen om echt werk te maken van hetzij het vergroenen van de bestaande begraafplaats, hetzij het creëren van bijkomende natuurbegraafplaatsen. “In mijn eigen gemeente merk ik dat heel wat mensen de wens hebben om een laatste rustplaats te krijgen op een van onze natuurbegraafplaatsen”, aldus Schryvers, ook burgemeester van Zoersel. “Het is belangrijk dat mensen hun overleden dierbaren met een gerust gemoed ergens kunnen te rusten leggen. Het is dan ook aan de lokale besturen om tegemoet te komen aan die wensen”, licht ze toe.
Nieuwe technieken
In oktober 2025 startte het crematorium in Wilrijk met een proefproject rond aquamatie. Daarbij wordt het lichaam opgelost in water met kaliumhydroxide. De overblijfselen zijn gelijkaardig aan de as na een crematie en kunnen dus op dezelfde manier worden bewaard of uitgestrooid. Voorlopig gebeurt aquamatie enkel bij lichamen die aan de wetenschap geschonken zijn. Vanuit de bevindingen van het proefproject moet ook nog wetgeving groeien; daarop is het minstens nog een jaar wachten. “Ik ben heel benieuwd naar de resultaten van het proefproject”, zegt Schryvers, op wiens aandringen de mogelijkheden om nieuwe technieken uit te proberen in de regelgeving zijn opgenomen. “Het is afwachten hoe snel en in welke mate aquamatie ingang zal vinden en hoe dit het aantal crematies zal beïnvloeden. Maar dat zullen we pas weten wanneer deze techniek voor iedereen een optie wordt, ten vroegste in 2027.”
