Vorig jaar waren er in Vlaanderen maar liefst 179.407 geregistreerde mantelzorgers. Dat zijn er 8.518 meer dan in 2023. Deze mantelzorgers namen de zorg en ondersteuning op zich voor 158.848 chronisch zieken, mensen met een beperking en andere zorgbehoevenden, zo blijkt uit nieuwe cijfers van Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers (cd&v). Vooral echtgenoten, partners en (schoon)dochters nemen de taak van mantelzorger op zich. “Mantelzorgers zijn de onzichtbare helden van onze samenleving. De zorg die zij bieden is van onschatbare waarde. Zij verdienen meer ondersteuning”, vindt Schryvers, die pleit voor een betere bekendmaking van respijtzorg, het aanbieden van vorming en psychosociale ondersteuning aan mantelzorgers én meer investeren in technologische hulptoepassingen.
Meer mensen met een zorgbudget
Mensen met een zware zorgbehoefte kunnen, ongeacht hun leeftijd, via de Vlaamse Sociale Bescherming (VSB) een zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden ontvangen. Het gaat om een niet-belastbare, vaste toelage van 140 euro per maand. In 2024 werden zo 158.848 mensen geregistreerd als zorgbehoevende. Dat betekent een groei van het aantal geregistreerde zorgbehoevenden met 16.020 tegenover 2021 (+8,9%), zo blijkt uit cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers opvroeg in parlementaire vragen. Meer dan de helft van die groei deed zich voor in 2024 tegenover 2023, toen het aantal geregistreerde zorgbehoevenden toenam met 8.554 (+5,7%). “Via het zorgbudget geeft Vlaanderen deze mensen maandelijks een financieel steuntje in de rug,” aldus Schryvers.
|
Aantal geregistreerde zorgbehoevenden
|
|
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
|
Antwerpen
|
30.328
|
30.517
|
31.804
|
34.071
|
|
Limburg
|
29.109
|
29.071
|
30.162
|
31.265
|
|
Oost-Vlaanderen
|
29.321
|
30.120
|
31.586
|
33.420
|
|
Vlaams-Brabant
|
20.553
|
19.745
|
20.149
|
21.007
|
|
West-Vlaanderen
|
32.120
|
33.357
|
35.105
|
37.531
|
|
Brussel-Hoofdstad
|
1.183
|
1.198
|
1.195
|
1.212
|
|
Andere
|
214
|
249
|
293
|
342
|
|
TOTAAL
|
142.828
|
144.257
|
150.294
|
158.848
|
|
TOENAME
|
|
+1%
|
+4,2%
|
+5,7%
|
Meer mantelzorgers
Het zorgbudget, of een deel ervan, kan men aanwenden om bijvoorbeeld de mantelzorger te vergoeden voor eventuele gemaakte kosten, zoals het wassen van kledij of verplaatsingen. Die mantelzorgers kunnen zich ook registreren. Vorig jaar deden 179.407 mantelzorgers dat, of 8.518 meer dan in 2023 (+5%). Tegenover 2021 is er sprake van een toename van 14.431 mantelzorgers (+10,1%).
|
Aantal geregistreerde mantelzorgers
|
|
|
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
|
Antwerpen
|
36.784
|
36.637
|
37.862
|
40.030
|
|
Limburg
|
33.002
|
32.502
|
33.386
|
34.344
|
|
Oost-Vlaanderen
|
33.637
|
34.367
|
35.808
|
37.796
|
|
Vlaams-Brabant
|
24.075
|
22.973
|
23.387
|
24.166
|
|
West-Vlaanderen
|
34.590
|
35.637
|
37.356
|
39.675
|
|
Brussel-Hoofdstad
|
798
|
797
|
821
|
851
|
|
Andere
|
2.090
|
2.220
|
2.269
|
2.545
|
|
TOTAAL
|
164.976
|
165.133
|
170.889
|
179.407
|
|
TOENAME
|
|
+1%
|
+3,5%
|
+5%
|
“Dat er meer mantelzorgers zijn geregistreerd dan zorgbehoevenden, betekent dat een aantal zorgbehoevenden het geluk hebben te worden omringd door 2, 3 of zelfs meer mantelzorgers”, stelt Schryvers vast, “De grote meerderheid echter ontvangt zorg van één vertrouwd persoon.” Andersom kunnen mantelzorgers ook hulp bieden aan meer dan één zorgbehoevende. De meeste mantelzorgers verzorgen slechts 1 zorgbehoevende.
Partners en dochters
In de meeste gevallen (83,3% in 2024) neemt iemand uit de familie de rol van mantelzorger op.
|
Omschrijving relatie
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
|
Echtgeno(o)t(e)/partner
|
51.715
|
50.874
|
54.093
|
57.374
|
|
(schoon)Moeder
|
2.463
|
11.232
|
11.132
|
11.523
|
|
(schoon)Vader
|
4.914
|
5.012
|
5.003
|
5.238
|
|
(schoon)Zus
|
4.261
|
4.308
|
4.271
|
4.376
|
|
(schoon)Broer
|
2.075
|
2.126
|
2.081
|
2.134
|
|
(schoon)Dochter
|
48.723
|
48.043
|
51.421
|
54.091
|
|
(schoon)Zoon
|
24.041
|
23.640
|
25.341
|
26.825
|
|
Buur
|
1.604
|
1.660
|
1.659
|
1.714
|
|
Andere
|
12.280
|
12.261
|
12.590
|
13.305
|
|
Onbekend
|
18.360
|
19.870
|
17.331
|
17.383
|
|
Totaal*
|
170.436
|
179.026
|
184.922
|
193.963
|
* Mantelzorgers zorgen soms voor meerdere zorgbehoevenden
|
Leeftijdscategorie
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
|
Onbekend
|
1.371
|
1.321
|
1.321
|
1.454
|
|
0-18
|
11
|
10
|
11
|
15
|
|
19-25
|
290
|
437
|
308
|
329
|
|
26-44
|
12.869
|
13.481
|
13.000
|
13.527
|
|
45-64
|
74.164
|
75.794
|
75.146
|
76.509
|
|
65-69
|
21.533
|
20.499
|
23.107
|
25.061
|
|
70-74
|
15.660
|
15.383
|
16.592
|
18.190
|
|
75-79
|
14.342
|
13.530
|
15.039
|
15.905
|
|
80-84
|
12.158
|
12.586
|
12.356
|
12.989
|
|
85-89
|
9.284
|
8.906
|
9.953
|
10.749
|
|
90-94
|
3.051
|
2.701
|
3.617
|
4.112
|
|
95-99
|
387
|
321
|
422
|
548
|
|
> = 100
|
13
|
7
|
17
|
19
|
|
Totaal
|
165.133
|
164.976
|
170.889
|
179.407
|
“De bijdrage van de mantelzorgers aan onze samenleving is onbetaalbaar. Mensen die zorg nodig hebben, krijgen die ook het liefst van mensen uit de eigen vertrouwde omgeving. Het blijft daarom nodig in te zetten op de ondersteuning van al wie zich op deze manier engageert”, zegt Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers. Om mantelzorgers te ontzorgen wil Schryvers nog meer inzetten op respijtzorg zoals Centra voor kortverblijf, dagverzorging, oppashulp en gezinszorg. “Veel mantelzorgers kennen de mogelijkheden te weinig. Dat moeten we veranderen.” Daarnaast wil het parlementslid kwaliteitsvolle vorming en psychosociale ondersteuning aanbieden aan mantelzorgers. “Zeker wanneer de zorg alsmaar zwaarder wordt, bijvoorbeeld bij mensen die lijden aan dementie”, aldus Schryvers. En ten slotte wil het parlementslid meer investeren in technologische toepassingen die de mantelzorg mee kunnen ontlasten. “Denk bijvoorbeeld aan toepassingen die mantelzorgers toelaten om vanop afstand te monitoren hoelang iemand in bed blijft, hoe vaak de koelkast opengaat, of dat iemand gevallen is. Die informatie zou dan ook automatisch uitgewisseld moeten kunnen worden met professionele zorgverleners.”
“Mantelzorgers zijn goud waard voor onze samenleving. Het minste dat we als samenleving kunnen doen is hen de ondersteuning geven die zij verdienen”, besluit Schryvers.
