Cd&v vraagt een duurzame oplossing voor de herstelverblijven in Vlaanderen. Na een hospitalisatie of ernstige ziekte kunnen patiënten in een herstelbedrijf revalideren en werken aan zelfredzaamheid. Zonder tussenkomst van de minister dreigen eind dit jaar bijna 1.000 plaatsen in zo’n herstelverblijf verloren te gaan. Vlaams Parlementslid Katrien Schryvers (cd&v) trekt -niet voor het eerst- aan de alarmbel en vraagt de bevoegde minister om actie én te komen met een langetermijnoplossing voor de herstelverblijven in Vlaanderen. “Vorig jaar kwam de minister met ad hoc maatregelen, het is dringend tijd voor een duurzame oplossing. In totaal dreigen bijna 1000 plaatsen voor patiënten opnieuw te verdwijnen”, stelt Schryvers. “Dit mag echt niet gebeuren. Voor patiënten is dit géén overbodige luxe, elke plaats is meer dan nodig. In een context waarin de zorg- en ondersteuningsnoden almaar toenemen, is het verloren laten gaan van capaciteit voor cd&v gewoonweg onverantwoord.”
Centra voor herstelverblijf (CVH) zijn een essentiële schakel in het zorglandschap voor personen die tijdelijk niet naar huis kunnen na een ziekenhuisopname of ernstige aandoening, maar geen verdere ziekenhuiszorg nodig hebben. Vooral ouderen maken vaak gebruik van deze tijdelijke opvang- en revalidatievorm. CVH kunnen op zichzelf staan maar in de praktijk gaat het vaak over woonzorgcentra die ook verblijfseenheden voor herstelverblijf hebben. Het geeft mensen de mogelijkheid om in een veilige en zorgzame omgeving te herstellen wanneer ze tijdelijk niet voor zichzelf kunnen zorgen door ziekte of een ingreep.
Vroeger konden CVH eenvoudigweg worden aangemeld bij de overheid. Sinds 1 januari 2019 is echter een erkenning van de Vlaamse overheid verplicht. Op die manier garanderen we als overheid dat CVH aan de nodige kwaliteitseisen voldoen, bijvoorbeeld op het vlak van personeel en infrastructuur. De op dat moment al aangemelde voorzieningen die aan de nieuwe normen voldeden, moesten een ontvankelijke erkenningsaanvraag hebben ingediend tegen 31 december 2022. Voor de aangemelde voorzieningen die niet aan de normen voldoen gold een overgangstermijn tot 31 december 2025. Toen eind 2025 een groot aantal plaatsen verloren dreigde te gaan, trok cd&v aan de alarmbel. “Er werd een tijdelijke verlenging voorzien, maar een duurzame oplossing bleef uit. Nu zijn we een jaar later en dreigen die plaatsen opnieuw te verdwijnen. Het is echt tijd voor een langetermijnoplossing”, zegt Katrien Schryvers.
Onhaalbare erkenningsnormen
Het grootste obstakel om een erkenning te kunnen krijgen, is de nieuwe minimumnorm voor het aantal verblijfseenheden waarover een CVH moet beschikken. De erkenningsnormen stellen dat een CVH over minimaal zestig verblijfseenheden moet beschikken per vestigingsplaats, of minstens dertig verblijfseenheden als het centrum een functionele eenheid vormt met een ziekenhuis of een woonzorgcentrum. Geen enkel van de huidige aangemelde CVH voldoet aan deze minimumnorm.
Uit gegevens die Schryvers opvroeg waren er in 2024 slechts 17 erkende CVH, goed voor 893 erkende verblijfseenheden. De overgrote meerderheid van de CVH zijn slechts aangemeld en moeten dus nog voor het einde van het jaar een de nieuwe minimumnorm voldoen om een erkenning te kunnen krijgen. In 2024 ging het over 130 aangemelde CVH, samen goed voor 965 verblijfseenheden. Meestal gaat het in die gevallen over CVH die verbonden zijn aan een woonzorgcentrum, en voor wie het niet haalbaar is om zomaar infrastructuur uit te breiden om aan dertig verblijfseenheden herstelverblijf te komen. “Indien de regelgeving opnieuw niet wordt aangepast, dan zullen deze 130 centra op het einde van dit jaar onverbiddelijk de deuren moeten sluiten. Een potentieel verlies van bijna 1000 verblijfseenheden. Ik roep de minister op om nu met een duurzame oplossing te komen”, aldus Schryvers. “Wetende dat de zorgnoden alsmaar toenemen, zou dit echt onverantwoord zijn. Zeker wanneer het gaat om centra die aantoonbaar kwaliteitsvolle zorg leveren en perfect functioneren.”
Concreet pleit Schryvers voor:
-
Het schrappen van de minimumnorm van 30 verblijfseenheden voor CVH die een functionele eenheid vormen met een woonzorgcentrum. “Dankzij de verbondenheid met een woonzorgcentrum kunnen deze CVH de nodige operationele schaalvoordelen realiseren en zo zorgen voor een kwaliteitsvolle en financieel duurzame uitbating, ook indien zij over een klein aantal verblijfseenheden beschikken”, stelt Schryvers.
-
De mogelijkheid tot omzetting van herstelverblijfeenheden naar verblijfseenheden in woonzorgcentra of kortverblijf type 1. “Indien het niet mogelijk is om herstelgerichte zorg te bieden, dan moet omzetting mogelijk zijn naar een andere woonzorgvorm die beter aansluit bij de feitelijk geboden zorg”, vindt Schryvers, “Aangezien de personeelsomkadering en infrastructuur in een centrum voor herstelverblijf gelijkaardig is aan deze in een woonzorgcentrum en een centrum voor kortverblijf type 1, moet omzetting naar deze woonzorgvormen zeker haalbaar zijn.”
“Een langetermijnoplossing dringt zich op. Anders blijven patiënten, zorgvoorzieningen en personeel in onzekerheid. De zorgnoden worden alsmaar groter, we weten dat er de volgende periode heel wat bijkomende capaciteit nodig zal zijn. Dan bijna 1000 plaatsen verloren laten gaan, terwijl de kamers er zijn en het zorgpersoneel er is, dat is toch echt te gek voor woorden”, besluit Schryvers.
