“Het belang van het kind moeten altijd voorop staan”, zo stelt Vlaams parlementslid, die een voorstel indient ter bescherming van kinderen die betrokken zijn in een complexe scheiding van hun ouders. “Als de conflicten blijven aanslepen, kan het welzijn en de ontwikkeling van de kinderen onder druk komen te staan en dat moeten we absoluut vermijden. Kinderen mogen niet de dupe zijn”, aldus Schryvers. Zij vraagt onder meer om een duidelijk handelingskader en betere informatiedeling tussen hulpverleners en een bredere bekendmaking van bemiddeling, waarbij ook kinderen betrokken worden.
Naar schatting een op de vier kinderen maakt een scheiding van zijn of haar ouders mee. Gelukkig vinden de meeste mensen na enige tijd een nieuw evenwicht en kunnen ook de kinderen wennen aan de nieuwe situatie. Zo’n 10 tot 15 procent van de gescheiden koppels slaagt er echter ook op langere termijn niet in om de scheiding goed geregeld te krijgen en bij hen verzandt de scheiding in aanslepende conflicten. In dat geval kan de scheiding een ernstige impact hebben om het mentale welzijn en de ontplooiingskansen van kinderen.
“In complexe scheidingen dreigen de belangen van het kind ondergesneeuwd te raken”, aldus Vlaams parlementslid Katrien Schryvers, die het initiatief voor de resolutie nam. “Het is in die context dat heel wat rechten van kinderen en jongeren onder druk staan, zoals het recht om betrokken te worden bij aangelegenheden die hun aangaan, het recht op informatie die begrijpelijk voor hen is en die hun welzijn, gezondheid en ontwikkeling bevordert, het recht op een goede ontwikkeling, het recht op contact met beide ouders, en het recht op bescherming van hun psychische en fysieke integriteit.”
Belang van het kind beschermen
In haar voorstel van resolutie doet het parlementslid dan ook een aantal concrete beleidsmaatregelen om de belangen van kinderen die betrokken zijn in een complexe scheiding van de ouders beter te beschermen. Zo pleit zij voor meer onderzoek en een overzicht van bestaande expertise over hoe zogenaamde vechtscheidingen door kinderen ervaren worden en hoe zij best gesteund kunnen worden. Schryvers vraagt ook dat scholen vanuit de CLB’s worden ondersteund in het geval van complexe scheidingen zowel bij het pedagogisch handelen wanneer de leerprestaties van leerlingen lijden onder een scheiding, als bij praktische zaken. Daarnaast moet er een betere informatie-uitwisseling komen tussen hulpverleners in het belang van het kind. Denk aan informatiedeling tussen de familierechter, de neutrale bezoekruimten, het Ondersteuningscentrum Jeugdhulp,…
“Hulpverleners die bij het gezin betrokken zijn kunnen worden meegetrokken in de strijd en hebben daarom nood aan houvast en handelingskaders bij conflictueuze scheidingen, zodat ook zij de focus kunnen bewaren op het belang van het kind”, aldus Schryvers. Kinderen moeten ook ondersteund worden door bijvoorbeeld lotgenotencontacten mogelijk te maken. Ten slotte vragen de indieners ook meer bekendmaking van bemiddeling om escalaties van conflicten te voorkomen.
“Opgroeien in een conflictueuze gezinssituatie heeft een grote impact op het welzijn van kinderen. Een scheiding kan dan voor de nodige rust en stabiliteit zorgen. Maar evengoed kunnen conflicten tussen ouders na een scheiding net intenser worden waarbij in het slechtste geval kinderen mee worden ingezet in de strijd. In het algemeen moet er een mentaliteitswijziging komen: de stem van kinderen wordt te vaak niet gehoord bij een complexe scheiding en dat moet anders. Daarover moet meer bewustwording komen. Zowel jeugdhulpverleners, scholen en CLB’s als vrijetijdsorganisaties moeten zich bewust zijn van de specifieke leefomstandigheden van kinderen die betrokken zijn in een complexe scheiding van hun ouders”, zegt Katrien Schryvers.
Een scheiding heeft een enorme impact op de betrokken kinderen. We trekken resoluut de kaart van het kind, doorbreken het maatschappelijk stigma rond scheidingen en voorzien info op maat van het kind. We willen ook dat er voldoende kindvriendelijke bezoekruimtes beschikbaar zijn of dat bezoeken in de leefwereld van de kinderen kunnen plaatsvinden.
Wie ooit een kind zag dat klem zit tussen twee ruziënde ouders, weet hoe pijnlijk dat is. Kinderen horen geen pionnen te zijn. Geen speelbal. Met deze resolutie zetten we het belang van het kind eindelijk centraal. Dat betekent: conflicten proberen te vermijden, begeleiding voor gezinnen die vastlopen, kindvriendelijke rechtspraak en meer steun voor scholen, CLB’s en Huizen van het Kind. Dit is geen luxe, maar een noodzaak. Want kinderen verdienen rust, zorg en een toekomst waarin ze gewoon kind kunnen zijn.