Vorig jaar werden in Vlaanderen maar liefst 171.740 mantelzorgers geregistreerd in het kader van de Vlaamse Sociale Bescherming, dat is een toename met 13.636 op twee jaar tijd. Zij namen de zorg en ondersteuning op zich voor 148.824 chronisch zieken, mensen met een beperking en andere zorgbehoevenden, zo blijkt uit cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers verkreeg in antwoord op een parlementaire vraag aan Vlaams minister Wouter Beke. Het blijven vooral echtgenoten, partners en (schoon)dochters die de taak van mantelzorger opnemen, veelal tussen de leeftijd van 45 en 64 jaar.

23-06-2021

In het kader van de Vlaamse Sociale Bescherming (VSB) worden jaarlijks het aantal unieke mantelzorgers en het aantal unieke zorgbehoevenden die hulp krijgen van een mantelzorger geregistreerd. Zo werden vorig jaar 13.636 mantelzorgers (+8,6%) en 14.322 zorgbehoevenden (+10,6%) méér geteld dan twee jaar eerder, zo blijkt uit de cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers opvroeg in parlementaire vragen.

Tabel: aantal geregistreerde unieke mantelzorgers en unieke zorgbehoevenden die zorg krijgen van een mantelzorger

Mantelzorgers

Zorgbehoevenden

 

2018

2019

2020

2018

2019

2020

Antwerpen

34.952

37.295

38.105

28.228

30.538

31.503

Limburg

32.053

34.036

34.687

27.624

29.799

30.674

Oost-Vlaanderen

32.160

34.061

35.075

27.930

29.874

30.801

Vlaams-Brabant

23.960

25.294

25.315

20.229

21.468

21.616

West-Vlaanderen

32.132

34.110

35.313

29.151

31.335

32.762

Brussel-Hoofdstad

712

799

830

1.189

1.230

1.240

Andere

2.135

2.240

2.415

151

191

228

TOTAAL

158.104

167.835

171.740

134.502

144.435

148.824

 

Drie vierde van de zorgbehoevenden (76%) ontvangt zorg van 1 mantelzorger. Er zijn echter ook zorgbehoevenden die het geluk hebben te worden omringd door 2, 3 of zelfs meer mantelzorgers.

Tabel: Aantal mantelzorgers per zorgbehoevende

1

2

3

4

5

>5

TOTAAL 2018

101.728

23.768

6.484

1.726

417

379

TOTAAL 2019

109.973

25.642

6.386

1.675

393

366

TOTAAL 2020

 113.111

27.193

 6.206

1.598

 365

 351

 

Andersom kunnen mantelzorgers ook hulp bieden aan meer dan één zorgbehoevende. De meeste mantelzorgers (92,19%) verzorgen slechts 1 zorgbehoevende.

Tabel: Aantal zorgbehoevenden per unieke mantelzorger

1

2

3

4

5

>5

TOTAAL 2018

145.367

11.748

807

131

30

21

TOTAAL 2019

154.603

12.196

843

135

29

29

TOTAAL 2020

 158.334

 12.384

 828

 137

 29

 28

De rol van mantelzorger wordt het vaakst (80,4%) opgenomen door iemand uit de familie. Meestal neemt een mantelzorger de zorg voor zijn of haar partner of echtgenote/echtgenoot op zich (29,45%). Ook (schoon)dochters laten zich in die rol opmerken. 1 op 4 (25,89%) van de mantelzorgrelaties betreft een (schoon)dochter die de zorg op zich neemt voor haar (schoon)moeder en/of (schoon)vader. Ze doen daarmee beter dan hun broers, die dat doen in 12,67% van de gevallen. Zo goed als de helft van de mantelzorgers (46,4%) is tussen de 45 en 64 jaar oud.

 

Omschrijving relatie

2018

2019

2020

Echtgeno(o)t(e)/partner

49.037

53.450

54.173

(schoon)Moeder

11.064

11.413

11.203

(schoon)Vader

4.930

5.026

4.988

(schoon)Zus

4.141

4.403

4.431

(schoon)Broer

2.087

2.190

2.215

(schoon)Dochter

42.133

45.921

47.642

(schoon)Zoon

20.370

22.227

23.310

Buur

1.623

1.724

1.725

Andere

11.374

12.112

12.182

Onbekend

25.396

24.002

22.164

Totaal*

172.155

182.468

184.033

* Mantelzorgers zorgen soms voor meerdere zorgbehoevenden

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leeftijdscategorie

2018

2019

2020

Onbekend

1.506

1.525

1.614

0-18

9

10

6

19-25

398

444

301

26-44

14.006

14.334

14.394

45-64

74.894

78.505

79.691

65-69

17.427

19.143

20.425

70-74

14.535

15.662

16.084

75-79

12.664

13.328

13.716

80-84

13.175

14.007

13.876

85-89

7.415

8.481

8.949

90-94

1.891

2.170

2.414

95-99

181

219

262

> = 100

3

7

8

Totaal

158.104

167.835

171.740

 

 

“De bijdrage van de mantelzorgers aan onze samenleving is onbetaalbaar. Tijdens de coronacrisis is heel duidelijk gebleken hoe belangrijk het is dat mensen zorg opnemen voor mekaar. Het blijft dan ook nodig in te zetten op de ondersteuning van deze geëngageerde mensen”, zegt Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers. Verschillende vormen van respijtzorg zoals Centra voor kortverblijf, dagverzorging, oppashulp en gezinszorg kunnen hierin een rol spelen en tijdelijke opvang bieden wanneer mantelzorgers voor een korte periode niet beschikbaar zijn, bijv. omwille van vakantie of ziekte, of eigen ontspanning. “Anderzijds moeten mantelzorgers kunnen rekenen op kwaliteitsvolle vorming en psychosociale ondersteuning”, vindt zij nog, “Dat komt zowel de zorgbehoevende als de mantelzorger ten goede.”

“Het is mooi dat zoveel mensen de hulp voor een zorgbehoevende in hun omgeving mee willen opnemen”, besluit Schryvers, “Op die manier kan wie zorg nodig heeft, langer thuis en in de eigen omgeving blijven wonen. Bovendien krijgen mensen het liefst zorg van wie hen nabij is. Wat mantelzorgers doen, maakt echt een groot verschil voor iedereen die (soms) wat extra hulp nodig heeft.”