Huurders van een sociale woning moeten ook beroep kunnen doen op de Vlaamse aanpassingspremie, dat vindt Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers. Nu kunnen enkel eigenaars of huurders op de private huurmarkt een tegemoetkoming krijgen als ze hun woning aanpassen aan de noden die gepaard gaan met de ouderdom. “Het grootste aandeel sociale huurders is echter ouder dan 60 jaar en gezien de vergrijzing kan dit in de toekomst nog toenemen,” aldus Schryvers, “Ook voor hen kan de aanpassingspremie het gemakkelijker maken om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen.”

25-11-2020

Mensen blijven het liefst zo lang mogelijk thuis wonen of op zijn minst in de eigen, vertrouwde omgeving, ook en zelfs in het bijzonder als ze nood hebben of krijgen aan extra zorg. Zowel vanuit het welzijns- als vanuit het woonbeleid worden al heel wat jaren inspanningen geleverd om dit te faciliteren. Zo wordt sterk ingezet op de uitbouw van thuis- en gezinszorg en de ondersteuning van mantelzorgers. Centra voor dagverzorging en centra voor kortverblijf kunnen mantelzorgers bijvoorbeeld ademruimte geven.

Niet enkel thuis de nodige zorg kunnen krijgen is een onmisbare voorwaarde om in zijn vertrouwde omgeving te kunnen blijven, ook de woning zelf moet voldoende aangepast zijn om dit mogelijk te maken. Daarom bestaan er verschillende premies die mensen ondersteunen om  een woning aan te passen aan een verminderde mobiliteit en/of een verhoogde zorgbehoefte. Met deze financiële tegemoetkomingen helpt Vlaanderen om, soms met slechts beperkte ingrepen aan het huis, een verhuis of een residentiële opname in een woonzorgcentrum uit te stellen of helemaal te vermijden.

Eén van die premies is de Vlaamse aanpassingspremie. Deze kan worden aangevraagd door 65-plussers die aan de inkomensvoorwaarden voldoen en die
- technische installaties en hulpmiddelen willen installeren, zoals het plaatsen van handgrepen, een traplift, een aangepast toilet, het automatiseren van rolluiken
of
- verbouwingen willen doen die de woning beter toegankelijk maken, zoals het verbreden van een deur of het leggen van een hellend vlak.
De tegemoetkoming bedraagt 50% van de kosten met een maximum van 1250 euro per onderdeel.

Op vandaag kunnen huurders van een sociale woning deze Vlaamse aanpassingspremie echter niet aanvragen, terwijl huurders op de private huurmarkt en eigenaars dat wel kunnen. Daar wil Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers verandering in brengen. “Dat sociale huurders geen beroep kunnen doen op de aanpassingspremie is immers niet logisch,” zo vindt ze, “ Een groot aantal huurders in de sociale huisvestingssector zijn ouder dan 60, en het aantal aangepaste of toegankelijke sociale huurwoningen is nog altijd maar beperkt. Ook voor mensen die een sociale woning huren, is het van belang dat ze zo lang mogelijk in de vertrouwde woning kunnen blijven wonen, onder meer om het risico op vereenzaming te verkleinen.”  

Beperkt aantal aangepaste woningen in sociale huisvestingssector

Het Vlaams Regeerakkoord voorziet dat Vlaanderen de sociale huisvestingsmaatschappijen zal ondersteunen en bijkomende middelen zal vrijmaken om aangepaste sociale woningen te bouwen voor mensen met een beperking en voor ouderen.

“Dat is erg belangrijk naar de toekomst toe,” stelt Schryvers, “Uit cijfers die ik eerder opvroeg, bleek dat slechts 1,6% van de sociale huurwoningen volledig is aangepast zodat rolstoelgebruikers er helemaal zelfstandig kunnen wonen. Over het aantal toegankelijke woningen, dat zijn woningen waar de toegang drempelloos is en de inkomdeur en de deur naar de leefruimte voldoende breed zijn om zelfstandig met een rolstoel de woning te betreden, bestaan geen cijfers. Evenmin is er zicht op het aantal sociale woongelegenheden dat is aangepast aan andere bijzondere noden.”

Sedert 2008 moeten volgens de richtlijnen van de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) alle nieuwe sociale woningen toegankelijk of rolstoelbezoekbaar worden ontworpen. Bij renovaties wordt gekeken in welke mate dat mogelijk is.

“Dat die verplichting bestaat voor sociale huurwoningen die nieuw worden gebouwd, is een goede zaak,” aldus Katrien Schryvers, “maar dat brengt geen soelaas voor de vele bestaande sociale woongelegenheden, waarvan er ook al een groot deel wordt bewoond door ouderen.” 

Groot aantal oudere bewoners in sociale huurwoningen

Op 31 december 2019 waren niet minder dan 69.043 sociale huurders 60 jaar of ouder. Dat komt neer op ongeveer de helft (47,5 procent in 2019) van alle huurders van een sociale woning in Vlaanderen. De voorbije jaren kreeg ook steeds ongeveer een vierde van de sociale huurwoningen die jaarlijks worden toegewezen, (een) huurder(s) uit die leeftijdscategorie. In 2019 ging het zo over 2.719 toewijzingen op een totaal van 10.098, of 26,93%.  “Verwacht mag worden dat, gezien de vergrijzing en verzilvering van onze maatschappij, het aandeel ouderen in sociale huurwoningen in de toekomst niet zal afnemen,” aldus Schryvers, “Dat betekent dat er zich onder de huurders ook steeds meer mensen met zorgvragen en/of een verminderde mobiliteit zullen bevinden.”

Daarnaast verlaten ook heel wat mensen die ouder zijn dan 60 een sociale huurwoning. In 2019 ging het om 4.318 huurders op een totaal van 8.302 uitstromers, of maar liefst 52%, zo leerde Schryvers uit parlementaire vragen die zij hierover stelde. “Wat de reden is waarom mensen hun sociale huurwoning verlaten, wordt niet afzonderlijk geregistreerd,” zo stelt ze, “Opvallend is wel dat  uit de cijfers die ik bekwam blijkt dat er maar liefst 2.391 van de mensen die hun sociale huurwoning in 2019 verlieten tussen de 60 en de 79 jaar oud waren.”

Aanpassingspremie kan ook mensen in een sociale huurwoning toelaten langer zelfstandig en in de vertrouwde omgeving te blijven wonen

Voor Schryvers moet het vanzelfsprekend zijn dat er binnen het sociale woonsegment evenzeer wordt ingezet op het zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Zo stelde zij eerder al het lage aantal aangepaste sociale huurwoningen aan de kaak en riep zij op om meer aandacht te geven aan een toegankelijke woon- en leefomgeving.

In een nieuwe conceptnota die ze indiende in het Vlaams Parlement, stelt ze nu voor om het ook voor mensen die een woning huren via een sociale huisvestingsmaatschappij of een sociaal verhuurkantoor mogelijk te maken om de Vlaamse aanpassingspremie aan te vragen.  “Het is goed dat Vlaanderen met de aanpassingspremie mensen ondersteunt om zo lang mogelijk in de eigen vertrouwde omgeving te kunnen blijven wonen,” aldus Schryvers, “Deze premie staat echter enkel open voor eigenaars en private huurders. Ook voor oudere huurders van een sociale huurwoning kan de mogelijkheid om op deze premie beroep te doen nochtans bepalend zijn om in hun vertrouwde buurt te kunnen blijven wonen in plaats van te moeten verhuizen naar bijvoorbeeld een assistentiewoning of een woonzorgcentrum,” zegt Schryvers, “Vaak kan een kleine aanpassing immers al helpen om de levenskwaliteit te verbeteren.”

Stel dat de woning zich er niet toe leent om aangepast te worden, kan een aanpassingspremie nog steeds een belangrijke rol spelen. De huisvestingsmaatschappij kan dan een andere woning aanbieden die wél aanpasbaar is, en daarmee twee vliegen in één klap slaan. Wanneer de oudere bewoners bijvoorbeeld nog in een te grote woning wonen, kunnen ze met deze aanpassingspremie aangemoedigd worden te verhuizen naar een meer gepaste woning, die dan aangepast wordt aan hun zorgnood. De grotere woning komt dan vrij voor kandidaat-huurders die nood aan hebben aan die ruimte.

Schryvers wil nu over de conceptnota voor nieuwe regelgeving die zij recent indiende in de commissie Wonen hoorzittingen organiseren en op basis hiervan komen tot een gedragen actualisering van de regelgeving omtrent de Vlaamse aanpassingspremie. 

Ouderen zo lang mogelijk in de vertrouwde woning laten wonen, draagt bij aan hun levenskwaliteit en is belangrijk om vereenzaming tegen te gaan. Het beleid moet hen daar in ondersteunen, onder meer via de premie om de woning aan te passen. Of de woning eigendom is, op de private markt gehuurd wordt of op de sociale huurmarkt mag daarbij niet het criterium zijn. Alle ouderen moeten op dat vlak dezelfde mogelijkheden krijgen,” zo besluit Schryvers.

    Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.