Sinds 1 januari 2020 zijn rookmelders verplicht in alle woningen. Met een grootschalige sensibiliseringsactie maakten Vlaanderen en de brandweerdiensten de bevolking hierop attent. Toch bleken van de 18.000 controles die tijdens de eerste tien maanden van 2020 werden uitgevoerd 3200 woongelegenheden, of 18% niet (helemaal) te voldoen aan deze rookmeldersplicht. Dat vernam Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers (CD&V) in antwoord op een parlementaire vraag aan Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA).

6-01-2021

Sinds 1 januari 2020 is het verplicht om in woningen op elke verdieping een optische rookmelder te hangen. Deze verplichting gold aanvankelijk enkel voor huurwoningen en werd in 2014, op initiatief van Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers, ook van toepassing op studentenkoten. Vanaf dit jaar werd de verplichting uitgebreid naar alle woningen, zowel huurwoningen als woningen die de eigenaar zelf bewoont.

Controle op de rookmelderverplichting gebeurt in hoofdzaak in het kader van het toekennen van een conformiteitsattest. Dit gebeurt in de praktijk maar zelden in een woning van een eigenaar-bewoner, maar des te meer in woningen of kamers die te huur worden aangeboden.

Sinds de invoering van de algemene rookmeldersverplichting voor alle woningen in Vlaanderen (op 1 januari 2020) tot begin november registreerden de woningcontroleurs van Wonen-Vlaanderen en de gemeenten samen bijna 20.000 conformiteitsonderzoeken voor huurwoningen of kamers in het dossieropvolgingssysteem VLOK. Hiervan waren ongeveer 18.000 woningen toegankelijk. In 18 procent van de gecontroleerde woongelegenheden werden onvoldoende rookmelders vastgesteld, zo blijkt uit het antwoord op een parlementaire vraag van Schryvers.

 

Provincie
(enkele gemeenten gebruiken VLOK niet)

Niet voldoende rookmelders/branddetectie

Onderzoeken VLOK met toegang tot woning 01.01.2020 - 01.11.2020

Absolute aantallen

% t.o.v. totaal in provincie

Antwerpen

578

21%

Limburg

209

18%

Oost-Vlaanderen

1084

14%

Vlaams-Brabant

550

15%

West-Vlaanderen

779

27%

Totaal

3200

18%

 

Maar liefst 82 procent van deze 3200 overtredingen werd vastgesteld in een zelfstandige woning. Slechts in mindere mate ging het om studentenkamers (5 procent) of andere te huur gestelde kamers (13 procent).

 

 

Niet voldoende rookmelders/branddetectie

Onderzoeken VLOK met toegang tot woning 01.01.2020 - 01.11.2020

Woningtype

Absolute aantallen

% t.o.v. totaal woningtype

Studentenkamers

171

5%

Alle kamers

400

13%

Zelfstandige woningen

2629

82%

Totaal

3200

100%

 

“Wanneer een woningcontroleur merkt dat er geen of te weinig rookmelders aanwezig zijn, zal hij dit opnemen als een opmerking op het technisch verslag. De verhuurder kan dan geen conformiteitsattest krijgen, want de woning voldoet niet helemaal aan de voorgeschreven kwaliteitsnormen,” vertelt Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers.

Vanaf 1 januari 2021 zal dit echter veranderen en zal het ontbreken van rookmelders kunnen leiden tot het ongeschikt verklaren van een woning. “Waar dus eerst de nadruk lag op sensibiliseren en het niet toekennen van een conformiteitsattest, kan een inbreuk op de rookmeldersverplichting vanaf volgend jaar dus veel verregaandere gevolgen hebben,” waarschuwt Schryvers. Zo zal bij een ongeschiktheidsverklaring de woning worden opgenomen op de Vlaamse Inventaris van Ongeschiktheid en Onbewoonbaarheid, wat na een jaar kan leiden tot een heffing. Ook rust er dan een recht van voorkoop op de woning. Bovendien is het verhuren of te huur stellen van een ongeschikte woning strafbaar en kan een lopende huurovereenkomst nietig worden verklaard.

Het zijn dan wel voornamelijk huurwoningen die worden gecontroleerd, voor eigenaars-bewoners geldt uiteraard dezelfde verplichting en hetzelfde gevolg.

“Het belangrijkste is dat mensen de noodzaak inzien van een rookmelder en dus overgaan tot het plaatsen ervan,” vindt Schryvers, “Er is verbetering merkbaar, want in 2018 was nog 23 procent van de gecontroleerde woongelegenheden niet in orde met de rookmeldersverplichting en in 2019 ging het over 21 procent. Toch voldoet nog altijd ongeveer 1 op 5 gecontroleerde woningen of kamers niet. Dat is toch zeer veel. Recent kwam de stijging van het aantal doden door woningbranden in Vlaanderen nog in het nieuws. Rookmelders alarmeren in geval van brand en kunnen dan echt levens redden. Blijkbaar is toch nog niet iedereen hiervan voldoende overtuigd en op de hoogte van de verplichting. Ik wil er dus graag nog eens de aandacht op vestigen en zal de minister vragen dat ook nogmaals te doen.”