De doorgeefschenking is een succes. Vorig jaar werden maar liefst 631 akten voor een doorgeefschenking geregistreerd, dat is meer dan het dubbel van 2019. Alleen al van januari tot mei van dit jaar werden 320 geregistreerde akten geteld, zo blijkt uit cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers opvroeg. Met de zogenaamde doorgeefschenking, die werd ingevoerd vanaf 1 september 2018, kunnen mensen een deel van wat ze erven binnen het jaar na de erfenis fiscaal vrijgesteld doorschuiven naar hun kinderen of kleinkinderen. Dat gebeurde in 2020 voor bijna 160 miljoen euro of 100 miljoen euro meer dan in het jaar daarvoor. Voor Katrien Schryvers, die jaren ijverde voor de invoering van de doorgeefschenking of flexibele erfenissprong, bewijzen de cijfers dat er effectief nood was aan meer mogelijkheden om de jongere generatie een duwtje in de rug te geven.

30-06-2021

Sinds 1 september 2018 is het voor mensen die een nalatenschap krijgen mogelijk om die erfenis geheel of een deel ervan kosteloos door te schenken aan hun kinderen of kleinkinderen. Om vrijgesteld te zijn van schenkingsrechten moeten wel enkele voorwaarden voldaan zijn. Zo moet de verkregen erfenis belast zijn aan het tarief voor verkrijgingen in rechte lijn (bijv. kinderen die erven van hun ouders) of tussen partners, en de schenking moet bij notariële akte gebeuren binnen het jaar na het openvallen van de nalatenschap. Deze gedeeltelijke erfenissprong of doorgeefschenking kwam er in het kader van de hervorming van de Vlaamse erfbelasting.

Het was Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers zelf die het voorstel van deze gedeeltelijke erfenissprong naar voor schoof in een conceptnota die zij in 2015 indiende over de hervorming van de erfbelastingen, en er sedertdien ook zaak van maakte in haar parlementair werk.  Hiermee wilde het parlementslid een socialer en gemakkelijker alternatief op de sedert 2013 federaal geregelde erfenissprong. Daarbij kan wie erft via een algehele verwerping de hele nalatenschap laten voortvloeien naar zijn erfgenamen. “Dit is echter een alles of niets-verhaal,” aldus Schryvers, “Mensen kunnen niet beslissen om bijvoorbeeld een deel te behouden voor het geval ze zelf een tegenslag zouden kennen of zorgbehoevend worden. De beperking van deze regeling wordt bewezen door het geringe succes.”

Anders is het met de flexibele erfenissprong of doorgeefschenking. Uit cijfers die Schryvers opvroeg blijkt dat die steeds meer aan succes wint.  

De doorgeefschenking is van toepassing op nalatenschappen die openvallen vanaf 1 september 2018. “Omwille van de termijnen van aangifte en betaling van erfbelasting is het logisch dat tijdens de laatste vier maanden van dat jaar geen toepassingen werden genoteerd.  Dat mensen effectief gebruik maken van de nieuwe mogelijkheid bewijzen dat cijfers vanaf 2019,” aldus Katrien Schryvers, “Terwijl in 2019 265 aktes van een doorgeefschenking werden geregistreerd, was dat in 2020 meer dan verdubbeld. Toen werden immers 631 aktes geregistreerd of maar liefst 53 per maand. Tijdens de eerste vijf maanden van dit jaar werden er al 320 geregistreerde aktes geteld, of 64 per maand.”

Het totale vermogen dat op die manier werd doorgegeven aan de kinderen steeg in verhouding nog meer, van 60 miljoen euro in 2019 tot 160 miljoen euro in 2020, zo blijkt nog verder uit de cijfers die Schryvers opvroeg. Dit jaar ging het tot de maand mei al over meer dan 80 miljoen euro.

“Wat ook opvalt, is dat het aantal begiftigden bijna dubbel zo hoog is als het aantal akten waarin zo’n doorgeefschenking wordt gedaan. Gemiddeld wordt er bijna aan twee afstammelingen doorgeschonken”, zo stelt Schryvers nog vast.

Aanslagjaar

Aantal akten

Aantal

begiftigden

Belastbare

grondslag (€)

Bedrag

vrijstelling (€)

Hoogste

geschonken

bedrag (€)

Aantal

onroerende

goederen

2019

265

482

60.848.557,55

2.433.011,26

1.185.317,83

407

2020

631

1.236

159.225.738,01

5.290.866,75

1.405.470,89

1.021

2021 (jan-mei)

320

615

81.012.385,66

2.568.301,15

1.256.961,31

477

 

Niet zelden worden via zo’n doorgeefschenkingen onroerende goederen overgedragen aan de kinderen van de erfgenamen. Terwijl in 2019 via deze flexibele erfenissprong 407 onroerende goederen aan de kinderen werden geschonken, was dat in 2020 meer dan verdubbeld tot 1.021, zo blijkt nog uit de cijfers die Schryvers kreeg.

“De cijfers tonen aan dat de flexibiliteit van de doorgeefschenking een grote troef is. De vrijwillige erfenissprong, die mogelijk werd door een wet van 10 december 2012, was immers een keuze voor alles of niets”, legt Schryvers uit, “Men moest kiezen of men de gehele nalatenschap wilde behouden of de nalatenschap in totaliteit wilde verwerpen, waarna het geheel naar de eigen kinderen ging. Dat maakte dat de erfenissprong nauwelijks werd toegepast. Met de hervorming in 2018 voerden we in Vlaanderen op mijn voorstel een eigen en flexibele versie in van de erfenissprong. Zo kunnen zowel erfgenamen als hun kinderen de erfenis aanwenden naargelang hun specifieke behoefte. De erfgenamen kunnen een deel behouden, bijvoorbeeld als zekerheid voor hun oude dag, en tegelijk hun eigen kinderen, die in een heel andere levensfase zitten, een duwtje in de rug geven. Het is heel duidelijk dat dit systeem gesmaakt wordt. Dat de jongere generatie zo sneller middelen bekomt, geeft niet alleen hen meer mogelijkheden, maar is daarenboven ook goed voor onze economie.”

Artikel op website van De Tijd