Mantelzorgers bieden toegewijde zorg aan chronisch zieken, mensen met een beperking en zorgbehoevenden zodat deze thuis, in de eigen omgeving kunnen blijven wonen. In 2018 registreerde Vlaanderen 158.104 mantelzorgers die ten dienste stonden van 134.502 zorgbehoevenden. Het blijven vooral echtgenoten, partners en (schoon)dochters die de taak van mantelzorger opnemen, veelal tussen de leeftijd van 45 en 64 jaar, dat blijkt uit cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers (CD&V) opvroeg bij Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen.

Het aantal zorgbehoevenden dat hulp krijgt van een mantelzorger is sinds 2010 met bijna 18 procent gestegen. Die stijging liet zich vooral zien in de periode 2015-2017, want tegenover 2010 waren er in 2015 nog maar 5 procent meer hulpbehoevenden geregistreerd die hulp kregen van een mantelzorger. Ondanks een daling in 2018 steeg het  aantal geregistreerde mantelzorgers sinds 2010 met 16,4 procent. “Het is mooi dat zoveel mensen de hulp voor een zorgbehoevende in hun omgeving mee willen opnemen,” aldus Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers, “Op die manier kan wie zorg nodig heeft, langer thuis en in de eigen omgeving blijven wonen.” De sterke stijging van de voorbije jaren kan ook te maken hebben met het feit dat er steeds meer wordt ingezet op de ondersteuning van mantelzorgers en de vermaatschappelijking van zorg. Zo is er ook meer aandacht voor de registratie van de mantelzorgers. “Dat is natuurlijk een goeie zaak,” vindt Schryvers, “Als we weten wie die mantelzorgers zijn, kunnen we de ondersteuning beter aanpassen aan hun noden.”

 

2010

2015

2017

2018

aantal unieke mantelzorgers

135.875

140.693

171.846

158.104

aantal unieke zorgbehoevenden

114.018

119.721

144.503

134.502

Tabel: aantal unieke mantelzorgers en aantal unieke zorgbehoevenden

De registratie van het aantal mantelzorgers gebeurt in het kader van de Vlaamse Sociale Bescherming. Per relatie zorgbehoevende-mantelzorger wordt een record aangemaakt. De meeste zorgbehoevenden (71,1 procent in 2018) ontvangen zorg van 1 mantelzorger. Er zijn echter ook zorgbehoevenden die het geluk hebben te worden omringd door 2, 3 of zelfs meer mantelzorgers.

mantelzorger / zorgbehoevende

2010

2015

2017

2018

1 mantelzorger

91.217

97.722

116.287

101.728

2 mantelzorgers 

16.617

17.093

22.538

23.768

3 mantelzorgers

5.676

4.635

5.080

6.484

>3 mantelzorgers

508

271

598

2143

Totaal

114.018

119.721

144.503

143.123

Tabel: aantal mantelzorgers per zorgbehoevende

Andersom kunnen mantelzorgers ook hulp bieden aan meer dan één zorgbehoevende. De meeste mantelzorgers (92 procent in 2018) verzorgen slechts 1 zorgbehoevende.

zorgbehoevende /mantelzorger

2010

2015

2017

2018

1  zorgbehoevende

128.930

130.594

163.602

145.367

2 zorgbehoevenden

6.422

5.352

7.800

11.748

3 zorgbehoevenden

384

283

360

807

>3 zorgbehoevenden

126

66

84

182

Onbekend

 

4.398

 

 

Totaal

135.862

140.693

171.846

158.104

Tabel: aantal zorgbehoevenden per mantelzorger

De rol van mantelzorger wordt het vaakst (77,7% in 2018) opgenomen door iemand uit de familie. Meestal neemt een mantelzorger de zorg voor zijn of haar partner of echtgenote/echtgenoot op zich (28,5%). Ook (schoon)dochters laten zich in die rol opmerken. 1 op 4 (24,5%) van de mantelzorgrelaties betreft iemand die de zorg op zich neemt voor haar (schoon)moeder en/of (schoon)vader. Ze doen daarmee beter dan hun broers, die dat doen in 11,8% van de gevallen. Zo goed als de helft van de mantelzorgers (47,4%) is tussen de 45 en 64 jaar oud.

 

Omschrijving relatie

2010

2015

2017

2018

Echtgeno(o)t(e)/partner

38.378

40.903

49.258

49.037

(schoon)Moeder

7.877

9.337

10.650

11.064

(schoon)Vader

3.903

4.281

4.726

4.930

(schoon)Zus

3.549

3.731

4.575

4.141

(schoon)Broer

1.779

1.933

2.351

2.087

(schoon)Dochter

34.242

34.899

48.287

42.133

(schoon)Zoon

15.858

16.643

23.741

20.370

Buur

1.603

1.494

1.793

1.623

Onbekend/Andere

36.467

10.261

35.375

36.770

Totaal*

143.656

146.939

180.756

172.155

Tabel: aantal mantelzorgers
* Mantelzorgers zorgen soms voor meerdere zorgbehoevenden

Leeftijdscategorie

2010

2015

2017

2018

Onbekend

2.964

4.398

1.717

1.506

0-18

89

54

13

9

19-25

856

786

428

398

26-44

14.674

12.941

14.409

14.006

45-64

65.804

66.549

84.090

74.894

65-69

12.201

14.597

19.493

17.427

70-74

12.216

11.468

15.377

14.535

75-79

12.767

12.493

13.706

12.664

80-84

9.335

10.942

13.358

13.175

85-89

4.155

5.214

7.272

7.415

90-94

713

1.149

1.778

1.891

95-99

80

89

194

181

> = 100

21

13

11

3

Totaal

135.875

140.693

171.846

158.104

Tabel: leeftijd mantelzorgers

 

De telling van het aantal mantelzorgers in Vlaanderen is sterk afhankelijk van de gebruikte bron. Bovenstaande cijfers betreffen enkel de registratie gelinkt aan het zorgbudget zwaar zorgbehoevenden. Een recente studie van Statistiek Vlaanderen laat zien dat steeds meer Vlamingen hulp of zorg op zich nemen voor een ziek, gehandicapt of bejaard familielid, kennis of buur. Het percentage dat minstens één keer per maand zorgt voor iemand, neemt sinds 2009 gestaag toe, van 24 procent toen tot 32 procent vorig jaar. Dat blijkt uit de resultaten van de meest recente onderzoek rond sociaal-culturele verschuivingen van Statistiek Vlaanderen. De bevraging polst bij ongeveer 1.500 Vlamingen naar hun opvattingen en gedragingen rond tal van maatschappelijk relevante thema's. Vierenveertig procent zorgde in 2018 voor niemand. In 2009 was dat nog 55 procent. Intussen verleent 56 procent van de Vlamingen van 18 jaar en ouder al een informele zorg. Wie dat minstens één keer per maand doet, is een intensieve zorgverlener. Vrouwen nemen die taak vaker op zich dan mannen. De oudste leeftijdsgroep (60 jaar en ouder) telt het grootste aandeel, dichtbij gevolgd door de middengroep (40-59 jaar). Naar scholingsgraad zijn er geen verschillen.

https://www.statistiekvlaanderen.be/informele-zorg

 

CD&V is sterk bepleiter van een degelijke ondersteuning voor mantelzorgers. Mensen krijgen het liefst zorg van wie hen nabij is en in hun vertrouwde omgeving. “Verschillende vormen van respijtzorg zoals Centra voor kortverblijf, dagverzorging, oppashulp en gezinszorg kunnen hierin een rol spelen en tijdelijke opvang bieden wanneer mantelzorgers voor een korte periode niet beschikbaar zijn, bijv. omwille van vakantie of ziekte, of eigen ontspanning” zegt Schryvers, “Anderzijds moeten mantelzorgers kunnen rekenen op kwaliteitsvolle vorming enerzijds en psychosociale ondersteuning anderzijds. Dat komt zowel de zorgbehoevende als de mantelzorger ten goede.” Dit alles komt aan bod in het mantelzorgplan 2016-2020 van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen en verdient ook in de toekomst blijvende aandacht.” Naar de toekomst toe wil CD&V blijven inzetten op waardering en ondersteuning van mantelzorgers, onder meer via een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid.

    Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.